أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

218

قانون ( فارسى )

گفتار دوم بيماريهاى كرهء چشم فصل اول بادكنك ( گنبد آب ، حباب ) گاهى رخ مىدهد كه در ميانهء پرده‌هاى چشم - كه برخى گويند سه پرده هستند و بعضى عقيده دارند كه چهار پرده - اين مادهء آبى حبس مىشود . اين مادهء حبابى ذكر شده ، جاى معين و مستقرى ندارد و در حركت است . اگر مادهء حبس شدهء آبى در لايه‌هاى پرده‌هاى چشم به خارج نزديكتر باشد ، بهتر و سلامت‌تر است ، زيرا مانع ديدن عنبيه نمىشود و مىتوان عنبيه را ديد . ازاين‌رو اگر در لايه‌هاى بالايى يعنى نزديك به خارج باشد ، به رنگ سياه ديده مىشود . اگر در لايه‌هاى ژرفاتر و نزديك‌تر به عنبيه باشد ، سپيدرنگ مىنمايد ، زيرا شفافيتى را از نور كسب نمىكند و از دسترس نور دور افتاده است . هرچه ژرفا رو باشد ، بدتر از آن است كه در بالا قرار گرفته است . حباب داخل لايه‌هاى چشم از حيث چونى ( كيفيّت ) ، از حيث رنگ ، از حيث قوام ، از حيث صافى ، تندى ، تأثير خوره‌اى ، تفاوتهايى دارند كه حال چشم حباب‌زده را نشان مىدهند . اگر حباب داخل لايه‌هاى پردهء سه‌گانه يا چهارگانهء چشم ، در مقدار زياد و در مزاج تند باشد ، بد و ناپسند است و در كش يافتن آزاررسان است و درد خوردگى هم هست ؛ و تا در ژرفاى بيشتر باشد ، بيشتر كشيدگى يابد و بيشتر پراكنده مىشود و مىخورد . اگر حباب چشم در لايه‌هاى داخلى چشم مادهء خوره‌اى باشد و برابر سوراخ عنبيه را بخورد ، نيروى ديد را زيان مىرساند و به‌ويژه اگر جاى خوره‌زده چرك كند و قرحه شود . علاج آب در چشم تا حجم بادكنك آبى كوچك است ، بايد با داروى تركيبى « گل شاموس » ( كه منظورم همان گل كوكب است ) آن را خشكانيد . تركيب داروى گل شاموس در اين‌باره از اين قرار است : نسخه : گل شاموس بوداده بر آتش سه اوقيه ، توتيا يك اوقيه ، جوش كورهء شسته دو اوقيه ،